शिरगांव/संतोष साळसकर :
ढोल ताशाच्या गजरात… एकमेकांवर चिखल फेक करीत.. भल्ली भल्ली भावय म्हणत …. जल्लोषमय आणि भक्तिमय वातावरणात शिवकालीन परंपरा लाभलेला भावई उत्सव देवगड तालुक्यातील साळशी येथे मोठ्या उत्साहात साजरा करण्यात आला.

आषाढ महिन्याच्या कर्क संक्रातीच्या दिवशी भावई उत्सव साजरा करण्यात येतो. श्री सिद्धेश्वर देवालयासमोर भावई देवी असून तिचा उत्सव असतो.

या दिवशी सकाळी भावई देवीची पूजा झाल्यानंतर दुपारी गावातून नैवेद्य दाखवण्यात येतो. त्यानंतर दुपारी बारा पाच मानकरी ग्रामस्थ एकत्र जमून भावई देवीकडे या उत्सवाच्या सुरवात करून श्री पावणाई दवालयासमोर ढोल ताशाच्या गजरात व भल्ली भल्ली भावईच्या जल्लोषात भावई खेळली जाते. यामध्ये लहान थोर मंडळी मोठ्या उत्साहात सहभागी होतात. यावेळी एकमेकास चिखल लावला जातो. तसेच होळदेव (मोठा दगड) दोन्ही हाताची योग्य पकड देऊन वर उचलून शक्ती प्रदर्शन केले जाते. त्यानंतर जमिनीत चिखलात पुरण्यात आलेला नारळ हस्त कौशल्याने काढण्यासाठी प्रत्येक जण प्रयत्न करताना दिसतात त्या “सापड खेळणे” असे म्हणतात. त्यांचा सर्वजण ८४ चाळ्यावर जाऊन नवस बोलणे नवस फेडने आदी कार्यक्रम झाल्यानंतर पुन्हा सर्वजण श्री पाव्णाई देवालया समोर एकत्र येऊन काल्पनिक शिकारीचा खेळ खेळला जातो. त्यानंतर शिवकळा (तरंग – अवसर ) काढण्याची कला सादर करतात. या शिवकाळे कडे शिकार मानवून शिकारीचे मुडके प्रतिकात्मक अभ्यासात टाळ ढोल ताशाच्या गजरात मिराशी कुटूबियांकडे नेला जातो तिथे त्याची पूजा करून भोजनाचा कार्यक्रम होतो या उत्सवापासून श्री पावणाई देवीच्यावार्षिक उत्सवाला सुरुवात होते या दिवशीच्या आदल्या दिवशी सायंकाळी “देसरुड” काढण्यात येते. सध्या शेती हंगाम सुरू असून शेतकऱ्यांना विरंगुळा व आनंद देणारा हा भावई उत्सव मोठ्या उत्साहात आणि जल्लोषात साजरा करण्यात आला.